Tải trọng trục xe là khái niệm nhiều tài xế nghe quen nhưng ít ai nắm kỹ – và đây chính là lý do nhiều xe bị phạt quá tải dù tổng khối lượng hàng vẫn nằm trong mức cho phép.
Tải trọng trục xe là gì?
Trục xe là phần nối hai bánh đối diện ở hai bên thân xe, dân trong nghề hay gọi là chân xe – nên mới có cách gọi xe 2 chân, 3 chân, 4 chân.
Tải trọng trục xe là phần trọng lượng của toàn bộ xe và hàng hóa dồn xuống từng trục. Mỗi trục chỉ chịu được một mức nhất định; vượt quá thì vừa hỏng xe vừa phá mặt đường và cầu.
Trục xe có ba dạng: trục đơn (một trục đứng riêng), cụm trục kép (hai trục gần nhau) và cụm trục ba (ba trục liền kề). Mức cho phép của cụm trục phụ thuộc vào khoảng cách giữa hai tâm trục – các trục càng xa nhau thì lực càng phân tán, được phép chịu nặng hơn.
Quy định giới hạn tải trọng trục xe
Theo Điều 14 Thông tư 12/2025/TT-BXD (hiệu lực từ 01/7/2025, được sửa đổi bổ sung bởi Thông tư 19/2026/TT-BXD):
1. Trục đơn
- Tải trọng trục xe ≤ 10 tấn.
2. Cụm trục kép – theo khoảng cách (d) giữa hai tâm trục
- d < 1,0 mét: tải trọng cụm trục ≤ 11 tấn
- 1,0 mét ≤ d < 1,3 mét: ≤ 16 tấn
- d ≥ 1,3 mét: ≤ 18 tấn
3. Cụm trục ba – theo khoảng cách (d) giữa hai tâm trục liền kề
- d ≤ 1,3 mét: tải trọng cụm trục ≤ 21 tấn
- d > 1,3 mét: ≤ 24 tấn
Lưu ý về căn cứ pháp lý: nhiều bài viết trên mạng vẫn dẫn Thông tư 46/2015/TT-BGTVT. Các con số giới hạn không đổi, nhưng văn bản đó đã được thay thế. Thẩm quyền cấp giấy phép lưu hành xe quá tải, quá khổ hiện đã chuyển về Sở Xây dựng.
Vì sao xe không quá tải tổng nhưng vẫn bị phạt?
Đây là tình huống rất hay gặp và cũng là điểm quan trọng nhất cần hiểu.
Tổng khối lượng và tải trọng từng trục là hai chỉ số khác nhau. Xe có thể chở đúng tổng tải cho phép, nhưng nếu xếp hàng dồn về một đầu thì một trục sẽ gánh quá mức trong khi trục kia nhẹ hơn. Khi qua trạm cân, trạm cân từng trục – và xe vẫn bị lập biên bản.
Cách tránh:
- Phân bổ hàng đều dọc chiều dài thùng, không dồn hết về phía đuôi hoặc phía cabin.
- Hàng nặng xếp giữa thùng và sát sàn, hàng nhẹ xếp trên và hai đầu.
- Chèn cố định để hàng không dồn về một phía khi phanh hoặc khi lên dốc.
- Với hàng rời, rải đều thay vì đổ dồn thành đống.
Cách biết tải trọng trục xe của mình
- Xem giấy chứng nhận kiểm định. Khối lượng bản thân, khối lượng hàng chuyên chở cho phép và khối lượng toàn bộ đều ghi ở đó.
- Đếm số trục và đo khoảng cách tâm trục để biết xe mình rơi vào mức nào trong bảng trên.
- Cân thử tại trạm cân trước khi chạy tuyến dài, nhất là khi chở loại hàng mới chưa quen.
- Nếu bắt buộc phải chở quá tải hoặc quá khổ (hàng siêu trường siêu trọng), phải xin giấy phép lưu hành trước, không tự ý chạy.
Hậu quả khi vượt tải trọng trục
Ngoài mức phạt hành chính theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP (tăng dần theo tỷ lệ phần trăm vượt tải, áp dụng cho cả tài xế lẫn chủ phương tiện, kèm trừ điểm giấy phép lái xe), chở quá tải trục còn gây:
- Nhíp, bạc đạn và lốp mau hỏng; chi phí sửa thường cao hơn phần lãi của chuyến hàng chở thêm.
- Quãng đường phanh dài ra, xe mất ổn định khi vào cua.
- Hư hỏng mặt đường và cầu yếu – lý do các tuyến đường thường có thêm biển cấm xe tải theo tải trọng.
Không muốn bận tâm chuyện tải trọng?
Nếu bạn chỉ cần chuyển hàng hoặc chuyển nhà, hãy để nhà xe lo phần tải trọng, tuyến đường và giấy tờ. Xem kích thước và tải trọng các loại xe tải để chọn cỡ xe, hoặc liên hệ dịch vụ cho thuê xe tải chở hàng.
Gọi hotline 0888 889968 hoặc tổng đài 0888 889968 để được tư vấn.